Voorkomende redenen van (vroegtijdig) overlijden van ratten kunnen zijn:

Onderstaande redenen kunnen reden van overlijden zijn. Natuurlijk kan het zo zijn dat er een paar ratjes in een familie voorkomen die minder sterk zijn als hun broertjes en zusjes (vooral met grote nesten), maar in grote lijnen moeten de rittens het goed doen gedurende hun leven.

- Hartfalen
Hartfalen op te jonge leeftijd, kan je toeschrijven aan het gebruik van ouderratten die dit probleem hebben laten zien in hun geschiedenis, maar toch gebruikt zijn in een foklijn. Deze ouders hadden nooit gebruikt mogen worden, hoe mooi (alsof dat belangrijk is....) ze ook waren (of zijn). Ook kan er sprake zijn van een foklijn die genetisch verzwakt is geraakt door het willen fokken van kleurtjes, ten koste van gezondheid van de ratten. Er kan ook gewoon sprake zijn van een toevalstreffer.
Wat voorkomt (en dat is minder prettig) is dat hartfalen veroorzaakt kan worden door algemene verzwakking na een zwaar verkoudheidsvirus !. Hier kan geen rattery iets aan doen, dit overkomt je met je rat en je kunt niets anders doen als toekijken. Er is nog wel de mogelijkheid om je ratten Meidoornthee (in afgekoelde vorm) of Meidoorn als kruid in de voeding bij te geven. Dit versterkt de bloedvaten en dus ook de hartspier. Of je hier direct wonderen van mag verwachten, durf ik niet te zeggen. Wel durf ik te stellen dat het bijdraagt aan een beter functioneren van bloedvaten en hartspieren in het algemeen.

Hartfalen op hoge leeftijd is gewoon aftakeling van de organen.

- Nierfalen
Nierfalen op te jonge leeftijd kan voorkomen worden door ratten niet te overvoeren met dierlijke eiwitten (al hebben ratten wel eens een beetje dierlijk eiwit nodig, geef liever af en toe eens een ei of een stukje gekookt kippenvlees, vooral op de zeentjes zijn ze gek!) of het geven van voer ouder dan vijf maanden of onvolwaardig voer. Ook altijd hetzelfde voer geven is niet goed voor een rat. Het gevolg is dat de nieren harder moeten werken en zeker met konijnenvoer bereik je dat ze onnodig veel afvalstoffen binnenkrijgen, die totaal niet voedzaam zijn voor de rat... Een konijn is geen rat en vice versa. Voor dierlijke eiwitten geldt exact hetzelfde. Dierlijke eiwitten in overvloed maken dat de nieren overuren moeten draaien en dat gaat ten koste van de leeftijd. Deze stoffen moeten allemaal via de nieren afgevoerd worden... Eénzijdig voedsel is (net als bij de mens) voor niemand goed en daarom niet aan te raden.

Desondanks kan het voorkomen dat er nierfalen optreedt op oudere leeftijd. Dan is het leeftijdsgerelateerd en is het toe te schrijven aan ouderdomsproblemen (aftakeling van de nieren).

Ook chemicaliën in de leefomgeving van de betrokken dieren kan hier debet aan zijn. De ratten worden ook kaler op de rug als dat gebeurt, maar controleer dan wel eerst of de rat mijtjes heeft. Preventieve behandeling met Ivermectine kan handig zijn. Pipetjes voor knagers kunnen ook, maar gebruik liever niet het hele pipetje als het niet hoeft vanwege de heftigheid van het spul in combinatie met de nierfunctie van de ratten. Gebruik zeker geen hele pipet voor honden, die zijn echt veel te zwaar voor de ratjes! Het kan zelfs het overlijden van de rat tot gevolg hebben op termijn.

- Tumoren
Kanker kan in de hand gewerkt worden door 'het overvloedig voeren van dierlijke eiwitten'. Dit is dus geen aanrader.
Ook fokken met tumorgevoelige foklijnen (en hoe weet je dat als je zomaar fokt met een rat uit een dierenwinkel?) is geen aanrader. Je kunt van tevoren al voorzien dat je een dergelijk gen doorzet...

Ook agressieve millieu- en menselijke afvalstoffen (allerlei hormonen, afvalstoffen van allerlei medicijnen die mensen ingenomen hebben) allerlei vervuilende stoffen vanuit de industrie in ons kraanwater en in de omgeving van de rat kunnen hiertoe bijdragen. De meest recente die in de pers aangehaald is zijn de plasticdeeltjes, die heel snel tumoren kunnen veroorzaken. Onze ratten zijn hiervan de verklikkers, denk ik. Evenals onze vissen in de aquaria. Het loont daarom de moeite om je dierenwater te filteren of vooraf te koken en afgekoeld te geven. Ook een druppel citroensap helpt verkeerde stoffen afbreken en draagt ook nog eens bij aan de werking van de darmflora van de ratten, maar kan nooit doen wat een goed waterfilter wel kan; namelijk alle verkeerde stoffen uit het water halen. Wij doen dit al een aantal jaar en je merkt het aan de conditie van de dieren en van jezelf. Een voorbeeld hiervan is voor mij geweest de Hunzastam in Pakistan, waar men nauwelijks met vervuiling te maken heeft en waar de leeftijden oplopen (onder mensen) tot 160 jaar oud. Ook het voedingspatroon is compleet anders als dat wij gewend zijn. Wat doen we hier dan fout in het Westen?


Ons eigen filtersysteem bestaat uit een paar emmers met plastic bakjes (met daarin gaatjes gebrand om het water door te laten lopen) en daarin weer een combinatie van zand (wat ook gebruikt wordt in vissenbakken, geen zandbakzand dus), actieve kool afgewisseld met kleine steentjes en vissenfiltermateriaal. Het is een traag filtersysteem. Je bent er vaak over de dag wel mee bezig om er steeds even wat water doorheen te gieten zodat je de hele dag schoon drinkwater klaar hebt staan, maar de smaak van het water is neutraal. Water hoort neutraal te zijn van smaak (het type vervuiling geeft de smaak van het water). Als je een dergelijk filter zelf wilt maken, dan kun je het in emmertjes doen, maar ook je fantasie gebruiken met bijvoorbeeld een kratje (en het uitscheppen) als je meer water nodig hebt. Elk filter is aan te passen aan de situatie waarin het gemaakt wordt. Als je dit water geproeft hebt, dan wil je niets anders meer. Het enige nadeel van een dergelijk systeem is dat je er regelmatig aan moet denken om het door te laten lopen en dat je regelmatig even je filter goed moet schoonmaken door er schoon zand, steentjes en carbon in te doen. Als het filtermateriaal vol is, dan ga je (idd) een smaakje krijgen aan je water... Omdat je daar niet aan gewend bent, doe je daar heel snel iets aan! Werk nooit met chemische producten in je filter!

Een tweede versie die momenteel in gebruik is: een emmer in een emmer, vervolgens weer in een grotere emmer die vervolgens in een hele grote emmer uitkomt, waar het water aan de onderkant uitloopt. Het voordeel hiervan is dat het wat minder hoog gestapeld staat, waardoor het stabieler staat. (d.d. 26 juli 2018) Het enige wat mist op de foto's is het emmertje met zand, maar dat principe spreekt voor zichzelf. Dit is gelijk aan het emmertje met steentjes. Regelmatig uitspoelen is noodzakelijk met dit systeem.

http://www.nu.nl/wetenschap/2790032/zonlicht-en-limoensap-maken-drinkwater-veiliger.html
http://www.nu.nl/binnenland/2683413/vitens-bezorgd-kwaliteit-drinkwater.html
http://www.nu.nl/binnenland/2824051/drinkwaterinstallaties-niet-in-orde.html
http://www.nu.nl/buitenland/2857212/belgische-kernreactor-al-jaren-lek.html
(en waar is al die lekkende rommel gebleven.... ??)

Ouderdomstumoren op hogere leelftijden kun je desondanks niet altijd uitsluiten.

- Slechte conditie van de rat
Een uitermate slechte weerstand wat zich uit in (chronisch) verkouden of reutelende ratten en daarbij behorende infecties. Een tweede reden van het toeslaan van verkoudheden en infecties, kan heel goed liggen in een onvolwaardige voeding, waardoor het immuunsysteem niet voldoende bouwstoffen heeft, om het immuunsysteem goed aan het werk te zetten. Lees hiervoor op Weerstand en zorgt u voor een veelzijdige voeding voor uw ratten! Een veelzijdige voeding (zonder 'man-made suikers' !!) is ontzettend belangrijk voor de rat.

In de natuur is alles te vinden waar de rat van nature van leeft. Dit is ook te koop uit Duitse biologische kwekerijen. Het kost iets, maar ik heb meermalen bewezen dat het loont om ratten van dergelijk voer te voorzien. Ze knapten vaak op zonder tussenkomst van buitensporig hoge doseringen Antibiotica. Soms was er sprake van één kuurtje, maar dat is nog te overzien. Daarna zal er toch iets anders moeten komen wat de weerstand opbouwt, want dat doet een Antibioticakuurtje niet (helaas). Wat u daarvoor kunt gebruiken is alles wat u buiten in de natuur vindt of aankoopt en iets als Bijenproducten. Leest u hiervoor ook bij Propolis op de website. Ook is het zinvol een kruidenboekje aan te schaffen in pocketvorm en zelf op kruidenjacht te gaan in de natuur. Let u dan wel op dat u dat niet doet naast autowegen, het loodgehalte in de planten kan dan te hoog zijn....

Het is niet zo dat kruiden bijdragen aan het dik worden van ratten, zoals sommige mensen beweren. Kruiden hebben geen eigenschap dat je er dik van wordt namelijk. Daarvoor kijk ik eerder de kant op van de dierenvoedingsindustrie (met name in Nederland) die ethisch onzuiver bezig zijn met dierenvoeders. Dat is de reden waarom wij al jarenlang geen Nederlands dierenvoer meer geven aan onze dieren, maar Duits voer. Onze oosterburen gaan hier een stuk beter mee om (en dat geldt voor meer zaken, maar daar gaat deze website niet over...).

Je kan ook gewoon ontzettend veel pech hebben met een ratje, doordat er een virus toeslaat of de rat zonder (zichtbaar duidelijke) reden overlijdt. Soms kan je er helemaal niets aan doen. Aan de gevolgen van een virus kan elke rat overlijden.

Een goed voorbeeld hiervan is
middenoorontsteking De rat heeft dan een scheve kop en gaat op den duur rondjes lopen of weet niet meer wat boven of onder is. Volgens sommige dierenartsen heeft je rat dan een hersenbloeding... dit is niet waar ! Een hersenbloeding komt echt maar heel zelden voor bij een rat. Een flesje Enrofloxoral (Antibioticum) helpt om de ontsteking te bestrijden, waardoor er weer herstel op kan treden, maar soms is dat niet genoeg. Je kan dan met Bijenpollen en Propolis nog wel wat meer bijsturen, maar soms is ook dat niet genoeg. Laat je daarom met een middenooronsteking bij je rat niet gek maken door een dierenarts om met dure bloedverdunners te beginnen, want je bent zomaar een paar honderd euro verder en het is niet wenselijk voor de rat. Dit is letterlijk een keer voorgekomen bij iemand die twee ratjes van ons gekocht. Deze rat heeft drie weken lang gevochten tegen een middenoorontsteking, maar kreeg bloedverdunners.... Dit heeft hem niet geholpen! De ontsteking wordt er niet mee opgeruimd en je rat krijgt er nog een probleem bij met dunner bloed... Vraag gewoon om Enrofloxoral en loop naar buiten voor kruiden die bijdragen aan herstel of haal die kruiden ergens anders vandaan. Iets als Vogelmuur doet al heel veel aan de weerstand van de rat. Het groeit bijna overal. Ook een Reformwinkel is vaak wel te vinden en kan u helpen met advies. Mens en rat zijn voor 90% gelijk in hun immuunsysteem.

Middenoorontstekingen vallen, net als baarmoederontstekingen, tot de 'killers' onder de ratten..

- Onvolwaardig oud voer of bespoten voedingsmiddelen
Een gebrek aan volwaardige voeding of op regelmatige basis voedingsproducten aan je ratten geven die bespoten zijn geweest, dragen niet bij aan de gezondheid van ratten. Was de verse producten in ieder geval vooraf om de risico's te verkleinen, voordat je het aan je dieren geeft. Zorg dat het voer wat je koopt de naam voer 'waardig is'. Laat het niet zo zijn dat een wortelballetje in de voeding een hapje meel met kleurstof en suiker is, om maar even een voorbeeld te noemen. Echte wortelschijfjes herken je aan de structuur van het schijfje zelf. Dat is echt en liegt niet.

Algehele vitamine-tekorten kunnen het leven van een rat eerder beëindigen dan nodig had geweest. Alle voedingsmiddelen voor mens en dier, komen van dezelfde bodem en de voorwaarden waaronder groenten geteeld worden. Deze voorwaarden zijn niet meer hetzelfde als vijftig jaar geleden Dit heeft zo z'n effecten op de volksgezondheid en op de gezondheid van onze huisdieren. Bovendien is voer dat vijf maanden gelegen heeft in de opslag van een dierenspeciaalzaak, al in voedingswaarde gehalveerd ! Laat staan dat als rattenvoeders regelmatig in de aanbieding aangekocht worden, dan hoeft de voedingswaarde (als de houdsbaarheiddatum al bijna verstreken is) weinig meer voor te stellen. Het spreekt vanzelf dat de ratten dan te weinig binnenkrijgen om gezond te blijven...

Bijkomende factor is dan ook weer dat de nieren van uw ratten overuren moeten draaien (zie bovenaan deze pagina), dat ze gaan stinken (vanwege het draaien van overuren van de nieren) en het voor u zeer onaangenaam wordt om uw ratten in de (huis)kamer te hebben zitten. Dit is zo ontzettend eenvoudig te ondervangen met verse producten, zowel op het gebied van droog voer als groenten en fruit! Voor zowel de rat als uzelf is het fijner en gezonder!

Als u een goed dierlijk eiwit wilt bijgeven, dan raden we u een merk voer als Orijin (vleesbrokjes afkomstig uit Canada, Alberta) aan. Het kan goed zijn om hier spaarzaam gebruik van te maken voor de ratten om de vleesbehoefte te dekken. Met name de dierenwinkels die bij 'Pets Place' zijn aangesloten. Nederlandse fabrikanten van dierenvoeders in het algemeen zouden beter na moeten denken over goed voer voor dieren in het algemeen. Misschien is het iets voor de Europese wetgeving om hier eens iets aan te gaan doen in de vorm van slachtregelgeving en het afvoeren van kadavers op juiste wijze? Ik zou dat persoonlijk toejuichen.

Hele simpele voedingsproducten als genoemd bij 'de Rattenapotheek' kunnen helpen bijdragen aan een goede gezondheid voor elke rat, al ontslaat het niemand van de plicht tot het kopen van zo vers mogelijk voer in de juiste ( ! ) samenstelling. Dit is wel heel 'basaal'.

Wij geven onze dieren al sinds een paar jaar Duits voer (Garvoproducten en kruiden uit Biologische bedrijven) voor een betaalbare prijs. We halen dat eens per maand op bij de Baroen in Aalsmeer. Eigenschap is dat het altijd vers aangeleverd wordt. Het effect van goed voer kunnen wij zien aan onze dieren en aan de jongen die geboren worden. Ze ontwikkelen snel en bewijzen gedurende hun leven dat ze sterk zijn qua immuunsysteem. Dat is toch wat we allemaal graag willen voor onze ratten? Het ligt binnen het bereik van elke fokker om dit te kunnen bereiken, mits je maar voldoet aan gezonde fokdieren en goede voeding. Aan beide valt niet te tornen. Er zou niet bezuinigd mogen worden op goed voer.

Tijdens de vier verschillende seizoenen kan het voer aangevuld worden met seizoensgebonden producten. Het zet net een beetje meer aan als het basisvoer en dat is in de wintertijd niet verkeerd voor de rat.

!!! Vuistregel bij het voeden van uw dieren: Een ritten van 6-8 weken oud, mag zich tegoed doen aan voer, daarna moet er gedoseerd gaan worden met voer. U mag niet gedurende het leven van de rat ineens minder gaan voeren, als uw rat dat niet gewend is. Gemiddeld is een volle soepkom per dag, goed voor 4-5 halfwas tot volwassen ratten. Omdat je vaak meerdere rittens hebt, varieert de voeding voor rittens van een kwart soepkom tot een hele soepkom per dag, voor een moeder met veel of weinig jongen. Geef de rat per dag zo gevarieerd mogelijk voer. Rattenvoer in de winkel hoeft niet volwaardig te zijn als er niet is gekeken naar de juiste samenstelling !!! Goed rattenvoer is duur en daarom kopen wij met een aantal mensen het ook in het groot in, waarna wij het verder door verdelen.

Het bewijs dat vers voer kwalitatief goed werkt, is te vinden in de overgang van verschillende Nederlandse hamsteries die overgegaan zijn van nederlands voer uit dierenspeciaalzaken naar vers (Duits) voer of een combinatie van Nederlands en Duits voer. De leeftijden van de hamsters schoten met onmiddellijke ingang na gebruik van het nieuwe voer omhoog en de hamsters waren gezonder (ervaring in periode 1990-2000).

De variatie in voer moet heel uitgebreid zijn voor ratten. Neem een degelijk basisvoer en geef hier regelmatig andere dingen bij. Denk niet te snel dat voer wel goed is. Vergelijk de zakken qua inhoud en bereken de daadwerkelijke inhoud ervan op volwaardigheid en combineer desnoods een paar zakken voer. De rat heeft er geen probleem mee en de behoefte aan voedingsmiddelen wordt hier in ieder geval mee gedekt. Vaak laat een rat het uit zichzelf wel zien (in de praktijk van alle dag) of een voer volwaardig is, doordat de pels gaat glimmen en hij of zij laat zien een sterk immuunsysteem te hebben.

Hiermee wil ik niet zeggen dat er helemaal niets klopt van het Nederlandse voer, maar het dient wel aanbeveling goed de houdsbaardatum te controleren en het voer zo vers mogelijk aan te kopen en via internet te controleren wat de werkelijke voedingswaarde is. Het is ook zeker niet zo dat alle dierenwinkels oud voer verkopen. Er zijn echt wel dierenwinkels die goed letten op de kwaliteit van het voer. Ouder voer is altijd te controleren aan de hand van de houdbaarheidsdatum. Wat ik mensen meestal aanraad is voer te laten bestellen uit de groothandel (als u graag uw eigen voer wilt inkopen) en niet uit de schappen te pakken, tenzij u weet dat het net is aangekomen in de winkel. En dan nog; checkt u altijd de veelzijdigheid er van!

 

- Bodembedekking vs kwalitatief goed voer
Grootschalig uitgevoerd onderzoek binnen de hamsterwereld (een aantal jaren geleden al) met goed voer en Plospan hebben geen relatie aangetoond tussen het vroegtijdige overlijden van hamsters en Plospan ten gevolge van het gebruik van Plospan als bodembedekking. Ook bij ons is dat niet aangetoond. Erger nog, Plospan in de houtvezelvorm (ontstofd en verhit) is pas na vijf jaar (mogelijk) merkbaar 'minder goed'. Een rat haalt zelden de 5 jaar... Hooguit kan het zijn dat u zelf het risico niet wilt nemen om Plospan te (willen) gebruiken, omdat u twijfelt aan het materiaal.

Voor mij geldt dat ik dezelfde handicap heb als mijn ratten; ik kan heel slecht tegen allerlei plasluchtjes in andere bodembedekkingen en stof. Voor mij is de keuze van Plospan een noodzakelijke keuze, nadat ik ze allemaal uitgeprobeerd heb. Plospan neemt 400x z'n eigen gewicht op aan geurtjes en vocht en heeft zichzelf bewezen. Als u bij mij een rat koopt, verplicht ik niemand tot het gebruik van Plospan en zou u daarom ook aan willen raden om gewoon dat materiaal te kopen voor uw ratten, waar u en de ratten zich goed bij voelen. Wij doen er alles aan om alle randvoorwaarden goed in te vullen, waaronder een rat ter wereld komt en opgroeit. Ik zou het daarom ook erg op prijs stellen (in het algemeen gesproken) als ik hierin ook vrijgelaten wordt om hierin mijn eigen keuze te mogen maken. Mijn andere keus is (helaas) geen ratten ......

Gebruikt u alstublieft nooit krantenpapier (!) dat lokt sowieso tumoren uit bij ratten en mensen vanwege de samenstelling van de inkt (op den duur). Elke andere bodembedekking mag u gebruiken, maar krantenpapier is 'not done' voor een rat of ander knaagdier.


- Slechte hygiëne in het hok
Een slechte hygiëne in een rattenhok kan een slechtere weerstand veroorzaken en infecties in de hand werken. Afhankelijk van hoe sterk de rat gefokt is, kan een rat er meer of minder last van hebben. Toch is het beslist een afrader om dat uit te proberen ! Een rat heeft gewoon recht op een regelmatige verschoning van zijn of haar hok. Voorkomen is beter als genezen! Als een rat het vuil van zijn hok aan zijn pootjes heeft, en veroorzaakt per ongeluk een wondje bij een soortgenoot met een nagel, dan kan het wondje gaan ontsteken door bacteriewerking in de wond.

Controleer je ratjes regelmatig op een rode gloed op de huid. Een rat moet een schone huid laten zien. In het wild zwemmen ze regelmatig in het water, waardoor de huid schoon blijft. Zo heel af en toe je ratje eens een keertje wassen met een hele milde babyshampo (nog verdunnen tot de helft en de rest overgieten in een ander flesje en dat ook weer verdunnen tot een volle fles) kan helpen om dit soort omstandigheden te voorkomen, vooral met naaktratten. Droog ze daarna heel goed af en houdt ze warm (vooral in de winter; even de kachel een paar graden hoger zetten en handdoeken vast vooraf opwarmen op de kachel).

- Veelvuldig Antibioticumgebruik
Dit is mss wel het meest inherent aan een rat uit een verzwakte foklijn ? Een enkele Antibiotica-kuur zal misschien niet zo heel veel kwaad kunnen, maar veelvuldig Antibioticumgebruik is iets wat niet wenselijk is. Een verzwakte weerstand is te ondersteunen met andere natuurlijke middelen als
Propolis, DIPO en/of Bijenpollen of een VSM-product als Viola Tricolora (versterkt het immuunsysteem) en Guajacum (pakt een evt. doorzettende longontsteking, maar in ieder geval een verkoudheid aan). Dit zet veel meer zoden aan de dijk als (alleen maar) Antibioticum ! Antibioticum pakt de ontsteking aan, maar deze middelen pakken de weerstand aan, waardoor de ontstekingen zelf verdwijnen. Het effect van Propolis en iets als DIPO (of Bijenpollen) is blijvend zichtbaar bij regelmatig gebruik. Het is niet belastend voor het rattenlijfje (ook niet voor mensen trouwens, daar werkt het net zo). Het werkt juist eerder bevorderend op het immuunsysteem, omdat het immuunsysteem eindelijk de kans krijgt om aan te sterken en een stuk productiever te worden, in plaats van altijd maar op een matig niveau te presteren. Zeker bij zwangere en zogende moedertjes en rittens die nog geen Antibioticum mogen hebben vanwege de leeftijd, is dit een veel beter en wenselijker alternatief.

Aantekening hierbij is wel dat beginnen met Propolis en Bijenpollen op een dieptepunt van een ziekte, kan leiden tot het overlijden van een ratje, omdat het immuunsysteem eerst in een dip gaat, alvorens het positieve effect hiervan zichtbaar wordt. Wel is het zo dat een rat nooit meer op het laagste punt komt, waar hij of zij vandaan gekomen is, voordat er begonnen werd met deze middelen. Een combinatie van deze twee is zeker een aanrader. Beter nog is om een jonge rat te wennen aan beide middelen (!), zodat het lichaam het direct herkend bij ziekte. Belangrijk bij een noodgeval waarin weinig andere mogelijkheden overblijven, is misschien wel dat als dit niet werkt, niets meer werkt. Dat hebben we gezien bij iemand met een nestje jonge ratjes waar een aantal ratjes begonnen te sniffen. We hebben DIPO voor haar meegenomen. Binnen 48 uur na het eerste gebruik van Propolis en Bijenpollen., begon het probleem zichzelf op te lossen. Voorwaarde naast DIPO is wel goed voer. Dat blijft de basis van alles!

Als ratten gedurende hun leven gemiddeld één keer per week (tot twee keer en in noodsituaties meer) Propolis in het water of in een klein beetje soyavla (of iets dergelijks) binnenkrijgen, doen ze het vaak beter tijdens hun leven. Vooral als je ze ook regelmatig DIPO geeft. Er is dan vaker een groot verschil merkbaar in het doorlopen van een virus of een ontsteking. In een groot aantal gevallen hebben deze ratjes geen Antibioticum meer nodig om een abces op te ruimen, is onze ervaring. Het lichaam heeft voldoende afweerstoffen om het zelf op te ruimen. Lukt dat niet, vraag dan wel even om een flesje Antibioticum bij een dierenarts? De regels hiervoor zijn ondertussen wel aangescherpt, houdt hier rekening mee. Soms kan een dierenarts maar beter een sneetje geven in zo'n abces als dat het meteen oplost? Hiervoor is een deskundig advies nodig.

Voor meer informatie raad ik u dit artikel aan wat gaat over de levensverwachting bij ratten.

 

2012 - 2018 by rattery Rivka